Yön Kontrol valfleri ile bir hidrolik sistemin PLC ile Kontrolu

Uygulama: 2/2, 3/2 ve 4/2 yön kontrol valfleri ile bir hidrolik sistem devre şeması
kurularak yön kontrol valflerinin konumları değiştirilerek hidrolik akışkanın yönü kumanda
edilecektir.
Çalışmanın Amacı: 2/2, 3/2 ve 4/2 yön kontrol valflerinin çalışma prensiplerinin
tanınması ve PLC ile kontrol edilerek bağlantılarının yapılması ve çalışmanın anlaşılması.


Kullanım yerleri: Yön kontrol valfleri ile yağın yönü kumanda edilir. Böylece
hidrolik sistemlerde; silindir ve hidrolik motor gibi çalışma elemanlarının hareket yönleri

belirlenebilir. Burada elektrohidrolik elemanlardan olan selonoid yön valflerin bobinlerine
enerjinin verilmesi ve çalıştırılması PLC ile yaptırılacaktır.
Çözüm: Yukarıda belirtilen çalışmanın gerçekleştirilebilmesi için kullanılan
elamanların listelenmesi, hidrolik devre şeması, elektrik devresi bağlantı şeması, PLC
bağlantı şeması ve yol adım diyagramının oluşturulması gerekmektedir.

Kullanılacak Elemanların Listesi
Kullanılacak elemanın listelenmesi için bir tablo oluşturulur. Bu tabloda aynı özelliğe
sahip elemanlar aynı grupta yazılır. Yukarıdaki örnek için aşağıda kullanılacak elemanların
listesi oluşturulmuştur.

2009-10-26_225809

Elektro Hidrolik Devre Şeması Çizmek
Hidrolik devre şeması bir elektrohidrolik sistemin güç bölümünün yapısını gösterir.
Semboller ve işaretler yardımıyla her yapı elemanının birbiriyle nasıl bağlı olduğunu
gösterir.
Yapılacak işe göre hidrolik devre tasarlanır. Daha sonra, elektrohidrolik devreyi
meydana getiren elemanlar TSE 1306 ve DIN 1219’a göre de kullanılan sembollerle
gösterilip gerekli bağlantılar halinde çizilerek devre şeması oluşturulur. Devre şeması
aşağıdan yukarıya doğru bir sistem içinde çizilir.

2009-10-26_230013

Şekil 2.1: Hidrolik devre şema prensibi
Yapılan işin özelliğine olursa olsun bir elektrohidrolik sistemde temel elemanlar
aynıdır. Basınçlı akışkan için bir hidrolik güç ünitesi (pompa, motor) vardır. Üretilen basınçlı
akışkanı yönlendiren bir elektrohidrolik yön kontrol valfi ve işin yapılmasını sağlayan iş
elemanı (silindir, hidrolikmotor mutlaka bulunur. Böylece basit bir hidrolik devre tasarlanır.

Sistemin Akış Şemasını Çizmek
Yukarıda verilen 2/2, 3/2 ve 4/2 yön kontrol valfleri ile bir hidrolik sistem devre
şeması kurularak yön kontrol valflerinin konumları değiştirilerek hidrolik akışkanın yönü
kumanda uygulamasının akış ve hidrolik devre uygulaması aşağıdaki şekilde verilmiştir.

2009-10-26_230102

Şekil 2.2: Uygulama hidrolik devresi
Devrenin Çalışması: Elektrik motorunun açılması ile pompa sisteme hidrolik yağ
göndermeye başlar. Yön kotrol valflerinin üzerinde herhangi bir açık yol bulunmadığı için
yağ basınç sınırlama valfi (2) üzerinden depoya gider. Daha önce verilen diyagramına göre
kumanda edilir ve çalışma sağlanır. Devre şemasında görüldüğü gibi kullanılan yön kontrol
valfleri selonoid uyarlıdır. Yani konum değiştirmeleri elektrik sinyalleri ile
gerçekleşmektedir.

PLC Giriş Çıkış Ünitelerini Bağlantılarını Çizmek
Birinci faaliyette anlatıldığı gibi PLC’ye bağlanacak giriş ve çıkış elemanları
şunlardır.
Giriş: Aşırı akım rölesi, start butonları, stop butonları ve basınç sınırlama valfi
Çıkış: 2/2 (Y2) , 3/2(Y1) ve 4/2( Y3) yön kontrol valflerinin bobinleri, motor
kontaktörü ve sinyal lambası

Bağlantı şekli ise aşağıdaki gibidir.

2009-10-26_230415

Giriş Çıkış Elemanlarının PLC’de Bağladıkları Adres
Tablosunu Oluşturmak
Kullanılacak elemanların PLC de bağlandıkları adres tablosu oluşturulurken
kullanılacak PLC için kurulan programın adreslendirme numarası kullanılır. Kullanacağımız
PLC için giriş için belirlenen adres ve harflendirme I0.0…….I0.7 ve I1.0……I1.7, çıkış için
ise Q0.0…….Q0.7 ve Q1.1…….Q1.7 şeklinde adreslendirilir. Bağlanacak eleman sayısı
numaraları belirlemektedir. Numaralandırmada hata olursa program da çıkışlar da farklı
olarak çalışır ve istenilmeyen durumlar ortaya çıkar.
Uygulama devresi için aşağıdaki gibi adres tablosu oluşturulur.

2009-10-26_230513

Sistemi Adımlayıcı Yöntemine Göre PLC Programı Yapmak
Yol adım diyagramları, hidrolik ve pnomatik sistemlerde aynı kurallara göre çizilir.
Devrede çalışan elemanların sadece hareketleri yol-adım diyagramları ile açıklanır. Ancak
çalışan elemanlara etki eden sinyal elemanları fonksiyon diyagramı yardımıyla yapılır. PLC
ile yol adım diyagramı çizilirken ise sinyal elemanları önemlidir. Burada belirtilen girişe
bağlanan sinyal, elemanların oluşturduğu sinyal ile yüklenen programa göre çıkış
elemanlarının çalışma durumunu belirtilir. Örnek alınan devrede yol adım diyagramı
aşağıdaki gibidir.

2009-10-26_230546

Şekil 2.4: Uygulama örneğinin yol adım çalışma şekli
Yukarıdaki yol adımına bakıldığında start butonuna basıldığında selonoid valflerin
bobinlerine enerji uygulandığı görülmektedir. Bununla beraber sinyal lambası ve kontaktör
de enerjilenmektedir. Bu çalışmada stop butonuna basıldığında devre kesilecek sistem
duracaktır.
PLC’lerin programlanması, PLC markasına göre değişik şekillerde olmaktadır. Bazı
PLC’lerde programın elektrik şeması çizilirken, bazılarında bu şemadaki işlemlerin lojik
karşılıkları çizilir ya da yapılacak işlemler lojik komutlar halinde yazılır. Fakat bütün PLC
sistemlerinde lojik işlemlerin oluşturulması benzer biçimde yapılmakta ve aynı fonksiyonu
yerine getirmektedir.

Leave a Reply