Örnek Bir Scada Sisteminin İncelenmesi

Örnek Bir Scada Sisteminin İncelenmesi
Şekil 1.9’da “Aseton sıvısını hazırlamak ve bu sıvıyı şişelemek amacıyla kullanılmış
bir scada sisteminin mimik (kuşbakışı) şeması verilmiştir.
Burada aseton sıvısını oluşturmak için saf aseton madde içeren bir tank, bir su tankı,
bir koku verici madde tankının yapılacak üretim miktarına göre doldurulması gerekiyor.
Tanklara madde doldurulması istendiğinde valf sembolünün yanında yer alan ON-OFF
düğmelerinin kullanılması gerekiyor. Bir kez ilgili tank için ON düğmesine bastığınızda tank
tamamen dolana kadar sıvıyı üst transfer borularından alıyor, tank tamamen dolduğunda
bilgisayarda bulunan scada yazılımındaki veri tabanına “tankın dolduğu“ bilgisi iletmekle
beraber ON butonu aktifliğini kaybediyor ve OFF butonu aktif oluyor.
Tanklarda bulunan üç madde belirli oranlarda karıştırılarak istenen özellikte aseton
maddesi oluşturuluyor.

Read the rest of this entry »

SCADA Sistem Terminalleri

SCADA Sistem Terminalleri
Birçok kullanıcıya çalışma imkanı veren bu terminaller operatörlerin sistemi
gözleyebilmelerini ve kontrol edebilmelerini sağlar. Sistemin kontrolü için gerekili bilgilerin
yetkili kılınanlar tarafından girilmesi veya değiştirilmesi, şifre ile mümkün olabilmektedir.
Bu terminaller bilgisayarlar veya çeşitli operatör panelleri olabilir.

Read the rest of this entry »

Scada Kontrol Panoları

Scada Kontrol Panoları
Programlanabilir elektronik kontrol ünitelerini ihtiva eden bu panolar; sinyal
lambaları, sirenler ve pano mimikleri (görüntülerini) içerebilirler.
Scada kontrol sistemlerinde alçak gerilim cihazları, elektronik kontrol ünitelerinin
yerleşimi bu panolara yapılır. Bunlar kontaktörler, röleler, sigortalar vb. elemanlar ihtiva
ederler.
Şekil 8’de bir kontrol panosu örneği verilmiştir, inceleyiniz.

2009-12-22_000004

Scada Merkezi Kontrol Odası nedir

Scada Merkezi Kontrol Odası nedir
Kontrol Merkezi geniş bir coğrafyaya yayılmış tesislerin, bilgisayar esaslı bir yapıyla
uzaktan kontrol edildiği, izlendiği ve yönetildiği yer olarak tanımlanabilir. Kontrol Merkezi
genelde SCADA sistemlerinin ve kontrol edilecek tesislerin merkezi bir yerine kurulur.
Genel bir SCADA sistemindeki merkezi kontrol odasında; bilgisayar ağı, bilgisayar
destekli SCADA paket uygulamaları, bilgisayar terminalleri, insan-makina iletişimi için
bilgisayarlar, yazıcılar, sinyal lambaları, siren gibi destek donanımlarından oluşur.
Kontrol merkezi kumanda odası, tüm önemli bilgisayar ve elektronik cihazların
çalıştırıldığı yerlerde olduğu gibi, statik elektriğe karşı, izole yükseltilmiş bir tabanla
zeminden ayrılmalıdır.

Şekil 1.7’de bir kontrol merkezi odası görüntüsü verilmiştir, inceleyiniz.

2009-12-21_235431

Scada sistemlerde Sensörler ve Algılayıcılar

Scada sistemlerde Sensörler ve Algılayıcılar
Saha, süreç ve işletmeye ait verilerin toplandığı scada kontrol sistemlerinin en alt
seviyesini oluştururlar. Bunlar fiziksel ve elektronik iletişim cihazları olup, işletme için
gerekli lokal denetleyicilerdir. Fiziksel çevrenin bilgileri bu seviyede elektrik/elektronik
işaretlerine çevrilerek scada sistemine girerler. Scada sisteminden verilen komutlar ile bu
seviyede elektrik/elektronik işaretlerden fiziksel büyüklüklere çevrilerek, gerçek dünyada
istenen hareketler (kesicilerin açılıp-kapatılması, motorların start-stop edilmesi vb.)
gerçekleştirilmiş olur.
Algılayıcılar; sıcaklık, basınç, hız, konum gibi fiziksel bilgileri voltaj, akım, frekans,
puls gibi elektriksel sinyallere dönüştürür (Termokopul veya RTD elemanları vb.). Kontrol
elemanları fiziksel sistemleri harekete geçiren elemanlar olup proses kontrolü sağlarlar.

Scada ile Veri Toplama (Data Acquisition – DAQ ) Modülleri

Scada ile Veri Toplama (Data Acquisition – DAQ ) Modülleri
SCADA sistemlerinin temeli iyi bir kontrol ve bilgi toplama esasına dayanmaktadır.
Bu sistemler PC tabanlı olup PC ile birlikte Veri Toplama (Data Acquisition- DAQ) Kartı
kullanılmaktadır.

Bu kartlarda Mikroişlemci, Dijital I/O, Bellekler, Sayıcı/Zamanlayıcı, D/A ve A/D
Dönüştürücüler, işletim sistemi genetik programı bulunur.

Scada da Programlanabilir Lojik Denetleyiciler (PLC)

Scada da Programlanabilir Lojik Denetleyiciler (PLC)
Programlanabilir lojik kontrolör ( Programmable Lojic Controller, PLC) endüstriyel
otomasyon sistemlerinin kumanda ve kontrol devrelerini gerçekleşmeye uygun yapıda girişçıkış
birimleri ve iletişim arabirimleri ile donatılmış, kontrol yapısına uygun bir sistem
programı altında çalışan bir endüstriyel bilgisayardır.
PLC’ler, biriken bilgi ve verilen bir yandan SCADA sistemine iletirken bir yandan da
işletme fonksiyonlarını yerine getirmek için yazılım programlarına uygun olarak lojik
kontrol denetimini sağlarlar.

Scada ile Veri Toplama Üniteleri

Scada ile Veri Toplama Üniteleri
Kontrol üniteleri SCADA sistemlerinin diğer önemli birimini oluşturur. Kontrol
üniteleri kontrol odası seviyesinden çeşitli yardımcı işletmelerin kontrol ünitelerinden
işletme ve yönetim seviyesine kadar tüm veri ve bilgileri yüksek hızlarda işleyecek bir
yapıdadır. Kontrol alt birimlerine, işletme ünitelerine, çalışma sahasına ait enstrumantasyon
ve detektörlere bağlanarak gerekli bilgi ve veri alış verişini sağlarlar.
SCADA sisteminde toplanan verilerin değerlendirilmesi, ekranda gösterilmesi veya
diske kaydedilmesi için PC’ye aktarılması gereklidir.
Burada PLC ve DAQ (Veri Toplama ) kontrol cihazları konusunda bilgi verilecektir.

Scada İletişim Ortamları Çeşitleri

Scada İletişim Ortamları Çeşitleri
Scada sistemlerinde Merkez ile Uzak Terminal Üniteleri arasındaki ve Uzak Terminal
Ünitelerinin kendi aralarındaki iletişim için kullanılan fiziksel elemanlar oluşturulan ağ
türüne göre değişir.
SCADA Sistemlerinde iletişim ortamı olarak kullanılabilecek çeşitli alternatifler:
Ø Enerji Taşıma Hatları
Ø Kiralanmış PTT Telefon Hatları,
Ø Kablolu TV Hatları
Ø Radyo Frekansında İletişim
Ø Fiber optik,
Ø Metalik Kablolu Özel Hatlar.

Scada da İletişim Protokolleri Nelerdir

Scada da İletişim Protokolleri Nelerdir
Araçlar arasındaki bağlantılarda sık sık pahalı olmayan bükümlü çift kablolar
kullanılmaktadır. Veri yolu tek bir veri kablosu ve toprak dönüş hattından olabileceği gibi,
bükümlü çift kablo içerisindeki her bir iletken farklı sinyalleri taşımak için kullanılabilir.
Çoğu projelerde kullanılabilecek standart bir arabirim vardır. Haberleşmede kullanılan iki
önemli arabirim RS-232 ve RS-485’tir.
Ø RS-232 birbirine yakın iki nokta (örneğin iki bilgisayar) arasında yavaş bir
haberleşme (veri alışverişi) için kullanılır.
Ø RS-485 iki veya daha fazla nokta kullanıldığında, daha uzun mesafelerde ve
daha hızlı haberleşme için kullanılır.
Bir arabirim olarak PC’ler üzerinde bulunan port kullanılabilir (RS-232) veya
gerektiğinde portlar veya adaptörler eklenebilir. PC’lerin çoğunda en azından bir tane RS-
232 arabirimi mevcuttur. Bu yok ise de kolaylıkla bir RS-232 veya RS-485 arabirimi
kolaylıkla bir PC veya mikrokontrolöre ilave edilebilir.
RS-232 ve RS-485 arabirimler arabirimler izleme ve kontrol sistemlerinde
kullanılmaktadırlar.
RS-232 popüler bir arabirimdir, çünkü bu arabirim kolaylıkla elde edilebilirdir,
ucuzdur ve diğer seçeneklere göre daha uzun kablolar ile kullanılabilir.
RS-485 arabirimi de pahalı değildir, kolaylıkla bir sisteme ilave edilebilir ve RS-
232’den daha yüksek veri transfer (iletişim) hızlarında kullanılabilir ve bu arabirim çok uzun
mesafeleri bile desteklemektedir.